Poliwinilhlorid (başgaça: poli(winilhlorid), gepleşik dilinde: poliwinil ýa-da ýönekeý winil; gysgaldylan: PVC) dünýäde iň köp öndürilýän üçünji sintetiki plastmassa polimeridir (polietilen we polipropilenden soň). Her ýyl takmynan 40 million tonna PVC öndürilýär.
PVS iki esasy görnüşde bolýar: berk (käwagt RPVC diýlip gysgaldylýar) we çeýe. PVS-iň berk görnüşi gurluşykda turbalar we gapylar we penjireler ýaly profil ulanylyşlarynda ulanylýar. Şeýle hem, ol plastik çüýşeleri, azyk däl gaplamalary, azyk örtüklerini we plastik kartlary (bank ýa-da agzalyk kartlary ýaly) ýasamakda ulanylýar. Plastifikatorlary goşmak arkaly ony has ýumşak we çeýe edip bolýar, iň köp ulanylýany ftalatlardyr. Bu görnüşde ol santehnika, elektrik kabel izolýasiýasynda, imitasiýa derisinde, pol örtüklerinde, belliklerinde, fonograf plastinkalarynda, üflenýän önümlerde we rezin ornuny tutýan köp ulanylyşlarda hem ulanylýar. Pagta ýa-da keten mata bilen birlikde, ol kanwas önümçiliginde ulanylýar.
Arassa poliwinilhlorid ak, döwülýän gaty maddadyr. Ol spirtde eremeýär, ýöne tetrahidrofuranda az ereýär.
PVH 1872-nji ýylda nemes himigi Ýugen Baumann tarapyndan giňişleýin barlaglardan we tejribelerden soň sintez edildi. Polimer dört hepdeläp gün şöhlesinden goralan tekjede goýlan winil hloridli kolbanyň içinde ak gaty madda hökmünde peýda boldy. 20-nji asyryň başynda rus himigi Iwan Ostromislenskiý we nemes himiýa kompaniýasynyň "Griesheim-Elektron" kompaniýasyndan Fritz Klatte PVH-ni täjirçilik önümlerinde ulanmaga synanyşdylar, ýöne berk, käwagt döwülen polimeri gaýtadan işlemekdäki kynçylyklar olaryň tagallalaryna päsgel berdi. Waldo Semon we BF Goodrich kompaniýasy 1926-njy ýylda PVH-ni dürli goşundylar bilen garyşdyryp, ony plastikleşdirmegiň usulyny işläp düzdüler, şol sanda 1933-nji ýyla çenli dibutil ftalat ulanmak arkaly.
Ýerleşdirilen wagty: 2023-nji ýylyň 9-njy fewraly