Biznesiňiz ösýärkä, dürli işgärler we müşderiler toparyny döredip bilersiňiz. Dürlilik köplenç iş ýerini baýlaşdyrsa-da, biznesdäki medeni tapawutlar hem kynçylyklary döredip biler. Dürli medeni tapawutlar öndürijilige päsgel berip ýa-da işgärleriň arasynda gapma-garşylyk döredip biler. Stereotipler we dürli däp-dessurlary we hereketleri barada bilmezlik käbir işgärleriň topar hökmünde netijeli işlemegine ýa-da beýleki ýurtlardaky mümkin bolan müşderiler bilen iş gatnaşyklaryny alyp barmaga ukyply bolmazlygyna sebäp bolup biler.
●Şahsy giňişlik garaşmalary
Biznesdäki medeni tapawutlar şahsy giňişlik we fiziki gatnaşyk barada dürli garaýyşlary öz içine alýar. Köp ýewropalylar we günorta amerikanlylar salamlaşmak üçin iş hyzmatdaşynyň iki ýaňagyndan öpýärler, el gysyşmagyň ýerine. Amerikalylar iş hyzmatdaşlaryndan el uzadyp durmakda has rahat bolsalar-da, beýleki medeniýetlerde deň-duşlary bilen egin-egne durmakda ýa-da gürleşýän adamyndan 12 ýa-da ondan az dýuým uzaklykda durmakda hiç hili kynçylyk ýok.
Mysal üçin, Orsýetdäki zenan kärdeşleriň gol tutuşyp ýöremegi adaty bir zat däl, beýleki medeniýetlerde bolsa şol bir hereket has şahsy ýa-da jynsy gatnaşygy aňladyp biler.
●Ýokary we pes kontekst
Dürli medeniýetler dürli derejelerdäki kontekst arkaly aragatnaşyk saklaýarlar. Kanada, Birleşen Ştatlar, Awstraliýa, Täze Zelandiýa we Ýewropanyň köp bölegi ýaly pes kontekstli medeniýetler buýruklaryň we haýyşlaryň düşündirişini az ýa-da hiç talap etmeýär we kararlary çalt kabul etmäge çalyşýarlar. Gündogar we Günorta Amerikanyň beýleki ilatynyň köpüsini öz içine alýan ýokary kontekstli medeniýetler buýruklar we görkezmeler barada has köp düşündiriş talap edýär we garaşýar. Past kontekstli aragatnaşyk görnüşinde işleýän kärhanalar habardaky aýratynlyklary düşündirýärler, ýokary kontekstli aragatnaşyk medeniýetinden bolanlar bolsa öz habarlarynda has köp maglumat garaşýarlar we üpjün edýärler.
●Işaralaryň dürli manylary
Günbatar we Gündogar alamatlarynyň işewürlikde düýpli tapawutly manylary bar. Mysal üçin, "hawa" sözi, adatça, Günbatar medeniýetlerinde ylalaşyk aňladýar. Emma, Gündogar we ýokary kontekstli medeniýetlerde "hawa" sözi köplenç tarapyň habary düşünýändigini, hökman oňa razydygyny däl-de, aňladýar. Käbir medeniýetlerde el gysyşmak amerikan şertnamasy ýaly berkdir. Gündogar işewür hyzmatdaşy bilen gepleşikler wagtynda dymmak teklibiňize nägilelik bildirip biler. Günbatar medeniýetlerinde açyklyk islenýän bolsa-da, Gündogar medeniýetleri köplenç abraýy saklamaga we hormat goýmaýan jogaplardan gaça durmaga has köp ähmiýet berýärler.
●Gatnaşyklaryň ähmiýeti
Günbatar medeniýetleri gatnaşyklara esaslanýan marketing we işewürlik tejribelerine gymmat berýändigini yglan etseler-de, ýokary derejeli medeniýetlerde gatnaşyklar uzak möhletli maşgala gatnaşyklaryny ýa-da ýakyn dostlaryň göni tekliplerini öz içine alýar. Biznesde edilýän hökümler köplenç gatnaşyklara gönükdirilen medeniýetlerde maşgala gatnaşyklaryna, synpa we derejä esaslanyp edilýär, şol bir wagtyň özünde düzgünlere gönükdirilen medeniýetler işewürlikde her bir adamyň öz pikirini aýtmak üçin deň mümkinçilik almaga mynasypdygyna ynanýar. Hökümler resmi tanyşdyryşlara we geçmiş barlaglaryna däl-de, adalatlylyk, dogruçyllyk we iň gowy ylalaşygy gazanmak ýaly umumy häsiýetlere esaslanyp edilýär.
●Medeni düşünişmegi ösdüriň
Biznesde medeni dürlüligi düşünmek, dürli medeniýetlerden bolan adamlar bilen gatnaşykda bolmak bilen birlikde, problemaly meseleleriň öňüni almak üçin möhümdir. Mysal üçin, daşary ýurtly işewürler bilen gepleşik geçirjekdigiňizi bilýän bolsaňyz, olaryň iş alyp barşynyň siziňkiden nähili tapawutlanýandygyny öňünden öwreniň. Gündogar medeniýetleriniň köpüsiniň gepleşikler başlamazdan öň uzak maglumat beriş duşuşyklarynyň bolmagyny halaýandygyny we garaşýandygyny görersiňiz.
Beýik Britaniýadaky we Indoneziýadaky kärdeşleriň we müşderileriň jogaplarynda has sakgally bolup, duýgularyny gizleýändiklerine geň galmaň. ABŞ ýaly Fransiýadaky we Italiýadakylar has açyk we duýgularyny görkezmekden gorkmaýarlar.
Şeýle hem, işgärleriňiziň medeni tapawutlaryň işewürlikde möhümdigini we taraplaryň ikisi tarapyndan hem aňsatlyk bilen ýalňyş düşünilip bilinjekdigini düşünýändigine göz ýetiriň. Iň esasysy, garaşylmadyk hereketlere duş geleniňizde, howlukmaç netijä çykmaga synanyşmaň. Siziň pikirleriňizden täsirlenmeýän ýaly görünýän adam, hakykatda, duýgularyň aňsatlyk bilen beýan edilmeýän medeniýetden bolup biler. Işewürlikdäki mümkin bolan medeni päsgelçilikleriň öňüni diňe medeniýetiň işewürlik gurşawyna täsirini düşünmek arkaly alyp bolýar.
Ýerleşdirilen wagty: 2022-nji ýylyň 27-nji iýuny