Zähmet güni Halkara işçiler güni we 1-nji maý güni hökmünde hem bellidir. Bu dünýäniň köp ýurtlarynda umumy baýramçylykdyr. Adatça, ol 1-nji maý töwereginde bolýar, ýöne birnäçe ýurt ony başga senelerde hem belleýär.
Zähmet güni köplenç işçileriň hukuklaryny goramak güni hökmünde ulanylýar.
Zähmet güni we 1-nji maý güni köplenç 1-nji maýda bellenilýän we garyşdyrylýan iki dürli baýramçylykdyr:
1. Zähmet güni, şeýle hem Halkara işçiler güni hökmünde belli, işçileriň hukuklary bilen baglanyşyklydyr. Ol adatça 1-nji maý töwereginde bolýar, ýöne birnäçe ýurt ony başga senelerde belleýär.
2. 1-nji maý köp ýurtlarda baharyň, täzeden dogluşyň we hasyllylygyň gadymy baýramydyr.
Halkara işçiler güni
Zähmet güni 130 ýyllyk zähmet hereketiniň we onuň bütin dünýäde işçileriň şertlerini gowulandyrmak ugrundaky tagallalarynyň çuňňur köklerine eýedir. Käbirleri işçileriň henizem duçar bolýan kynçylyklaryny nygtamagyň şu günki gün hem şeýle möhümdigini öňe sürýärler.
Zähmet güni köplenç dünýäniň iri şäherlerinde paradlaryň, demonstrasiýalaryň we käte bidüzgünçilikleriň geçirilýän güni bolýar. Şertli azatlyklara zenan hukuklary, immigrantlaryň iş şertleri we işçileriň şertleriniň ýaramazlaşmagy girýär. Demonstrasiýalar adatça 1-nji maýda bolýar we köplenç 1-nji maý protestleri diýlip atlandyrylýar.
1-nji maý näme üçin baýramçylyk hasaplanýar?
Senagat rewolýusiýasynyň ösmegi bilen zähmet we kärdeşler arkalaşyklaryna isleg artdy. 1850-nji ýyllaryň töwereginde dünýäde sekiz sagatlyk hereketler iş gününi on sagatdan sekiz sagada çenli azaltmagy maksat edinýärdi. 1886-njy ýylda geçirilen ilkinji kongresinde Amerikanyň Zähmet Federasiýasy 1-nji maýda sekiz sagatlyk iş gününi talap etmek üçin umumy iş taşlamaga çagyrdy, bu bolsa häzirki wagtda belli bolan iş taşlama bilen tamamlandy.Haymarket pitnesi.
Çikagodaky demonstrasiýada köpçüligiň arasynda näbelli bomba partlady we polisiýa ot açdy. Çaknyşykda birnäçe polisiýa işgäri we raýat öldi, 60-dan gowrak polisiýa işgäri we 30-dan 40-a çenli raýat ýaralandy. Netijede, raýatlar polisiýa bilen duýgudaşlyk bildirdiler we ýüzlerçe zähmet liderleri we duýgudaşlar tussag edildi; käbirleri asylyp öldürildi. Iş berijiler işçileriň gözegçiligini yzyna aldylar we on ýa-da ondan köp sagatlyk iş güni ýene-de kada öwrüldi.
1889-njy ýylda Ýewropa sosialistik partiýalarynyň we kärdeşler arkalaşyklarynyň federasiýasy bolan Ikinji Halkara 1-nji maýy Halkara işçiler güni hökmünde belläp geçdi. Şu güne çenli 1-nji maý bütin dünýäde işçileriň hukuklarynyň nyşanyna öwrüldi.
Her niçik bolsa-da, 1-nji maý köpden bäri dürli kommunistik, sosialistik we anarhist toparlaryň demonstrasiýalarynyň merkezi nokady bolup gelýär.
Bolýar, ajaýyp dynç alyşyňyzy geçirmek isleýäris, HOŞ GEL!
Ýerleşdirilen wagty: 2022-nji ýylyň 24-nji apreli